Hoe fouter, hoe beter: de lol van tekstredactie. Meervoudige intelligenties in de praktijk.

Hoe fouter, hoe beter: de lol van tekstredactie. Meervoudige intelligenties in de praktijk.

‘Wat doe je omdat je het niet laten kunt?’ vraag ik vaak aan coachees. Het is een van de kortste routes naar kerntalenten.

Voor mij is dat het verbeteren van taal en tekst. Als ik een stuk lees, streep ik automatisch de spelfouten aan, ook al is me dat niet gevraagd en hoef ik het niet te doen, omdat het bijvoorbeeld al lang gepubliceerd is. Waarom doe ik dit?

Opruimhulp

Schrijven is mooi, maar soms moeizaam werk. Eindredactie is de kers op de taart. Het geeft een goed gevoel om een tekst ‘op orde’ te krijgen, als een frisse, opgeruimde kamer.

Managementjargon en ambtelijke taal zijn fijne uitdagingen, maar het leukst zijn teksten van mensen die het Nederlands niet als moedertaal hebben. Daar staan soms (voor mij) onlogische fouten in en grappige verhaspelingen van uitdrukkingen.

Wanneer ik op verzoek een tekst onder handen neem, komt er ook een dosis hulpvaardigheid bij kijken. Iemand heeft erg zijn best gedaan op een tekst die het verdient om gelezen te worden. Dan kijk ik ook naar de inhoud. Begrijp ik wat er staat? Waarom niet? Ontbreekt er informatie of is het onhandig geformuleerd? Op welk punt verlies ik mijn interesse?

Creatief knutselen

Vaak herschrijf ik een deel, of doe ik tekstsuggesties. Dan leef ik me in in een denkbeeldige lezer die geboeid moet blijven tot het eind. Geen eindeloos lange zinnen dus vol jargon en academische taal. Een voorbeeld. De zin “de kern van het begrip appèlwaarde is het gegeven dat mensen zich aangesproken durven voelen door iets” moest ik drie keer lezen voordat ik begreep wat er stond. Ik durfde het ‘durven’ in deze context te laten sneuvelen en maakte ervan: “De appèlwaarde van iets is de aantrekkelijkheid, de eigenschap waardoor iemand zich ertoe voelt aangetrokken.”

Daarbij heb ik plezier in het zoeken naar creatieve alternatieven en synoniemen. Uitdrukkingen met veel woorden kunnen vaak worden vervangen door iets korters; ook dat geeft weer zo’n lekker opgeruimd gevoel.

Wat zou jij doen met een zin als deze? “De uitleg en herkenning op individueel en groepsniveau, bood ook hier naast persoonlijke inzichten in de sterke kanten en de teamuitdagingen, een spiegel naar het eigen handelen om de eigen vooronderstellingen en aannames te kunnen hanteren, handvatten (en voorbeelden) om collega’s te helpen, maar vooral een volwassen communicatieve aanzet om de eerste stappen in dit nieuw geformeerde bestuur met elkaar aan te gaan.”

Heerlijk als iemand zo schrijft. Dat kan ik fijn omkneden tot het volgende: “De nieuwe bestuursleden leren hoe ze hun talenten kunnen toepassen in hun bestuurstaken. Door inzicht in hun eigen talenten kunnen zij nu beter naar elkaar luisteren zonder meteen hun oordeel te vellen. Dat brengt rust in hun onderlinge communicatie.” (uit Voetbalamateur of bestuursprofessional?)  Van 63 naar 39 woorden en het kan vast nog korter.

Nog leuker wordt het als ik er koppen bij mag verzinnen. Hoe kan ik de tekst samenvatten in een halve zin die een prikkelend beeld oproept? Geen hond leest een tekst over ‘creatieve complementariteiten’, maar de kop In plaats van honden op kantoor’ trekt waarschijnlijk wel de aandacht. Soms heb ik het meteen, en soms zit ik er uren op te broeden.

Multi-intelligent

Het redigeren van een tekst gaat over veel meer dan taal: dat maakt het juist zo interessant. Het is voor mij de appèlwaarde, weet ik nu. De automatische spellingscorrectie is geprogrammeerd op lees- en schrijfvaardigheid, maar mist inlevingsvermogen. Wat is de lading van een woord? Is deze zin voor deze doelgroep begrijpelijk? Ook creatieve nieuwe samenstellingen herkent hij niet, en hij heeft geen gevoel voor het ritme van een zin, of het artistiek ontwerp van de tekst als geheel. Voor goede tekstredactie heb je een echt mens nodig, met linguïstische, interpersoonlijke, muzikale, visuele, logische en naturalistische intelligentie.

Stichting aMI verzamelt voorbeelden van meervoudige intelligenties uit de praktijk. Dagelijkse problemen los je vaak op met logica, zoals je dat geleerd hebt, of je gaat op je gevoel af. Maar je hebt meer tot je beschikking dan IQ en EQ. Hoe kom je erachter wat je sterke intelligenties zijn en hoe kun je die vervolgens gebruiken? Dit was een voorbeeld van MI-coach Stephanie Colenberg over de het gebruik van meerdere intelligenties ter versterking van de linguïstische intelligentie.

Wil je meer weten over meervoudige intelligenties? De eerste verhalen zijn gebundeld in het boek ‘Roeien met je oren’Bestel het via de websithttps://www.stichtingami.nl  > ‘boek bestellen’ en/of meld je aan voor een van onze activiteiten.